HOPLICI

HOPLITAI


Zatem niech każdy wytrwa w rozkroku stając, a obie nogi niech oprze o ziemię mocno i zęby zaciśnie. Nagolennice niech kryją mu nogi, a w górze niech piersi oraz ramiona sklepieniem tarczy szerokiej osłania[...] ale niech kroczy naprzód i z bliska włócznią potężną, lubo też mieczem, wymierzy ciosy i wroga niech zgładzi, nogę przy nodze niech stawia i tarczę opiera o tarczę, do pióropusza pióropusz, hełm niech przybliża do hełmu, niechaj się z wrogiem potyka do piersi pierś przybliżywszy, czy to miecza rękojeść dzierży, czy włócznię potężną.” Tyrtaios, fragm. (tłum. W.Appel).

Grecy byli szczególnym ludem- sport, religia, zwyczaje i system polityczny odróżniały ich od sasiadów. Nic dziwnego, że to właśnie oni wynaleźli szczególny sposób walki, w którym hoplici (gr. „ludzie uzbrojeni”), okuci w brązowe hełmy, pancerze i nagolennice, okryci dużymi tarczami i dzierżacy mocne włócznie uderzali na wroga ustawieni w gęstym szyku falangi, jeden obok drugiego. Taka brutalna konfrontacja, straszliwe zderzenie i następująca walka wręcz były czymś nowym na ówczesnym polu walki. Wymagały specjalnego wyszkolenia, ale też wychowania w odpowiednim etosie bohatera-obywatela. To tacy wojownicy stawali pod Maratonem, Termopilami czy Cheroneją- w istocie jednak większośc armii hoplickich tworzyli zwykle średniozamożni rolnicy, rzemieślnicy lub handlarze oderwani od codziennych zajęć, i to oni sa najciekawszym obiektem badań historyków. Co motywowało do walki tych ludzi? Jaki wpływ ich ewkipunek i uzbrojenie miało na sposób walki? Jakie zalety i wady miała ciężka falanga?

Na te i inne pytania starają się odpowiedzieć członkowie naszej sekcji hoplickiej. Ambitny projekt wystawienia małego oddziału hoplitów zrodził sie z okazji 2500-lecia bitwy pod Maratonem, i od tego czasu jest sukcesywnie rozwijany- nalezy przy tym zaznaczyć, że na świecie istnieje zaledwie kilka grup rekonstrukcyjnych zajmujących się tą tematyką. Obecnie dysponujemy kilkoma kompletnymi zestawami uzbrojenia hoplitów oraz lekkozbrojncyh peltastów (oszczepników walczących poza falangą). Nasi Grecy stale szkolą sie w manewrach, wypróbowując rozmaite ustawienia falangi i ćwicząc musztrę z użyciem oryginalnych greckich komend. Insenizacja bitwy z lekkobzrojnymi, przedstawienie starcia dwóch falang, prezentacja szczegółowego wyposażenia hoplity to obecnie podstawy naszego pokazu. Oczywiście wszystko to okraszone specjalistycznym komentarzem dotyczącym wojny w starożytnej Grecji.